DirectX Hatası Neden Olur? Nasıl Düzeltilir?

Oyun açarken DirectX Error, DXGI_ERROR_DEVICE_HUNG, DirectX Runtime Missing veya d3dx9_43.dll bulunamadı gibi hatalarla karşılaşabilirsiniz.

DirectX hataları genellikle ekran kartı sürücüsü, eksik DirectX bileşenleri veya oyun dosyalarındaki sorunlardan kaynaklanır.

Peki DirectX hatası neden olur ve Windows 11’de nasıl düzeltilir?

DirectX Nedir?

DirectX, Microsoft tarafından geliştirilen ve özellikle oyunların bilgisayar donanımıyla iletişim kurmasını sağlayan API teknolojileri koleksiyonudur.

Oyunlar DirectX üzerinden:

• Ekran kartı
• Ses sistemi
• Giriş cihazları

gibi donanımlarla iletişim kurabilir.

Modern oyunlarda özellikle:

DirectX 11

ve:

DirectX 12

yaygın olarak kullanılır.

DirectX Hatası Neden Olur?

DirectX hatalarının birçok nedeni olabilir.

En yaygın nedenler şunlardır:

• Ekran kartı sürücüsü sorunu
• Eksik DirectX Runtime dosyaları
• Bozuk oyun dosyaları
• Ekran kartı hız aşırtması
• Yetersiz VRAM
• Windows sistem dosyası hataları

Hata mesajına göre uygulanması gereken çözüm değişebilir.

Ekran Kartı Sürücüsünü Güncelleyin

DirectX hatalarında ilk kontrol edilmesi gereken bileşen ekran kartı sürücüsüdür.

NVIDIA, AMD veya Intel ekran kartınız için güncel sürücüyü yükleyin.

Mevcut sürücü güncel olsa bile sürücü dosyaları zarar görmüş olabilir.

Bu durumda ekran kartı sürücüsünü temiz şekilde yeniden kurmak sorunu çözebilir.

NVIDIA kurulumunda:

Özel Kurulum

seçeneğini seçin.

Daha sonra:

Temiz kurulum gerçekleştir

seçeneğini işaretleyin.

DirectX Sürümünü Kontrol Edin

Windows’ta DirectX sürümünü kontrol etmek için:

Windows + R

tuşlarına basın.

Açılan pencereye:

dxdiag

yazın ve Enter tuşuna basın.

DirectX Tanı Aracı açılacaktır.

Sistem sekmesinde DirectX sürümünü görebilirsiniz.

Windows 11 sistemlerde genellikle DirectX 12 bulunur.

DirectX 12 Varken Neden DirectX 9 Hatası Alıyorum?

Bu durum oldukça yaygındır.

Bilgisayarınızda DirectX 12 bulunması eski DirectX çalışma zamanı dosyalarının tamamının yüklü olduğu anlamına gelmez.

Eski oyunlar:

• DirectX 9
• DirectX 10
• Eski DirectX 11

bileşenlerine ihtiyaç duyabilir.

Örneğin oyun:

d3dx9_43.dll

dosyasını kullanabilir.

Bu durumda eski DirectX Runtime bileşenlerinin kurulması gerekebilir.

DirectX End-User Runtime Kurun

Eski oyunlarda DirectX DLL hatası alıyorsanız Microsoft DirectX End-User Runtime paketini kurabilirsiniz.

Bu paket eski DirectX bileşenlerini sisteme ekler.

Özellikle:

• d3dx9_43.dll
• xinput1_3.dll
• d3dcompiler_43.dll

hatalarında yardımcı olabilir.

DLL dosyalarını rastgele internet sitelerinden tek tek indirmeyin.

Gerekli DirectX paketini kurmak daha güvenlidir.

Oyun Dosyalarını Doğrulayın

DirectX hatası yalnızca belirli bir oyunda oluşuyorsa oyun dosyaları bozulmuş olabilir.

Steam kullanıyorsanız:

Steam > Kütüphane

bölümüne girin.

Oyuna sağ tıklayın.

Özellikler > Yüklü Dosyalar

bölümünü açın.

Oyun dosyalarının bütünlüğünü doğrula

seçeneğini kullanın.

Eksik veya bozuk dosyalar yeniden indirilebilir.

DXGI_ERROR_DEVICE_HUNG Hatası Nedir?

DXGI_ERROR_DEVICE_HUNG hatası ekran kartının grafik işlemi sırasında yanıt vermemesi durumunda ortaya çıkabilir.

Bu hata:

• Ekran kartı sürücüsü
• GPU overclock
• Oyun hatası
• Kararsız ekran kartı

nedeniyle oluşabilir.

İlk olarak ekran kartı overclock ayarlarını kapatın.

MSI Afterburner kullanıyorsanız ayarları varsayılan değerlere döndürün.

Daha sonra ekran kartı sürücüsünü yeniden kurun.

DXGI_ERROR_DEVICE_REMOVED Hatası Nasıl Çözülür?

Bu hata Windows’un ekran kartı sürücüsünü yeniden başlatması durumunda görülebilir.

Windows, GPU’nun uzun süre yanıt vermediğini algıladığında sürücüyü sıfırlayabilir.

Bu sistem:

TDR yani Timeout Detection and Recovery

olarak adlandırılır.

GPU sıcaklığını kontrol edin.

Overclock veya undervolt ayarlarını kapatın.

Ekran kartı sürücüsünü temiz şekilde yeniden yükleyin.

Sorun devam ederse donanım kararlılığı kontrol edilmelidir.

Ekran Kartı Overclock Ayarlarını Kapatın

DirectX hatalarının önemli nedenlerinden biri kararsız GPU ayarlarıdır.

Ekran kartı overclock yapılmışsa oyun yüksek yük altında çökebilir.

MSI Afterburner gibi bir program kullanıyorsanız:

Reset

seçeneğine basın.

GPU Core Clock ve Memory Clock değerlerini varsayılan ayarlara döndürün.

Fabrika çıkışlı overclock ekran kartlarında bile bazı oyunlarda kararlılık sorunları yaşanabilir.

VRAM Yetmezse DirectX Hatası Olur mu?

Evet.

Özellikle yeni oyunlarda yetersiz ekran kartı belleği DirectX hatalarına veya oyun çökmelerine neden olabilir.

Örneğin 4 GB VRAM ekran kartlarında yüksek:

• Texture Quality
• Ray Tracing
• Resolution

ayarları VRAM kullanımını artırabilir.

Texture Quality ayarını düşürün.

Ray Tracing özelliğini kapatın.

DLSS veya FSR kullanmayı deneyin.

VRAM kullanımını MSI Afterburner ile takip edebilirsiniz.

DirectX 12 Yerine DirectX 11 Kullanın

Bazı oyunlarda DirectX 12 modu kararsız çalışabilir.

Oyun DirectX 11 destekliyorsa DX11 modunu deneyebilirsiniz.

Steam başlatma seçeneklerine bazı oyunlarda:

-dx11

komutu eklenebilir.

Ancak bu komut her oyunda çalışmaz.

Oyunun desteklediği başlatma parametrelerini kontrol etmek gerekir.

Windows Sistem Dosyalarını Onarın

Bozuk Windows sistem dosyaları DirectX bileşenlerini etkileyebilir.

Başlat menüsüne:

CMD

yazın.

Komut İstemi’ni yönetici olarak çalıştırın.

Şu komutu girin:

DISM /Online /Cleanup-Image /RestoreHealth

İşlem tamamlandıktan sonra:

sfc /scannow

komutunu çalıştırın.

Tarama tamamlandıktan sonra bilgisayarı yeniden başlatın.

Windows Update Güncellemelerini Kontrol Edin

DirectX bileşenlerinin bazı bölümleri Windows ile birlikte güncellenir.

Ayarlar > Windows Update

bölümüne girin.

Güncellemeleri kontrol edin.

Özellikle uzun süredir güncellenmeyen Windows sistemlerinde uyumluluk sorunları oluşabilir.

Laptoplarda Doğru Ekran Kartını Seçin

Laptoplarda oyun yanlışlıkla Intel dahili ekran kartıyla çalışabilir.

Windows 11’de:

Ayarlar > Sistem > Ekran > Grafik

bölümüne girin.

Oyunu seçin.

Seçenekler butonuna tıklayın.

Yüksek performans

seçeneğini işaretleyin.

Bu seçenek NVIDIA veya AMD harici ekran kartının kullanılmasına yardımcı olabilir.

DirectX’i Silip Yeniden Kurabilir miyim?

Modern Windows sürümlerinde DirectX sistemin bir parçasıdır.

DirectX 12’yi klasik bir program gibi tamamen kaldırıp yeniden kuramazsınız.

Windows sistem dosyalarını DISM ve SFC komutlarıyla onarabilirsiniz.

Eski oyunların ihtiyaç duyduğu DirectX Runtime bileşenleri ise ayrıca kurulabilir.

Sonuç

DirectX hataları genellikle ekran kartı sürücüsü, eksik DirectX Runtime dosyaları veya kararsız GPU ayarlarından kaynaklanır.

İlk olarak ekran kartı sürücüsünü temiz şekilde yeniden kurun.

Eski oyunlarda DirectX End-User Runtime paketini yükleyin.

Oyun dosyalarını doğrulayın ve GPU overclock ayarlarını kapatın.

DXGI_ERROR_DEVICE_HUNG veya DEVICE_REMOVED hatalarında GPU sıcaklığı ve sürücü kararlılığı kontrol edilmelidir.

Sorun DirectX 12 modunda oluşuyorsa oyun destekliyorsa DirectX 11 modunu denemek de çözüm sağlayabilir.