Windows 11 NVIDIA Ekran Kartını Kullanmıyor [Çözüm]
Windows 11 yüklü bilgisayarlarda bazı programlar ve oyunlar NVIDIA ekran kartı yerine Intel veya AMD dahili grafik birimini kullanabilir. Özellikle dizüstü bilgisayarlarda sık karşılaşılan bu durumda RTX veya GTX ekran kartı sistemde görünmesine rağmen GPU kullanımı düşük kalabilir.
Benzer bir sorunu RTX 3050 Laptop GPU bulunan bilgisayarımda özellikle Photoshop ve bazı grafik programlarında yaşadım. Program NVIDIA ekran kartını kullanmak yerine Intel dahili grafik birimi üzerinden çalışıyordu.
Bu yazıda Windows 11’de programların NVIDIA ekran kartını kullanmaması sorununu çözmek için uygulanabilecek yöntemleri anlatacağım.
Windows 11 NVIDIA Ekran Kartını Neden Kullanmıyor?
Dizüstü bilgisayarlarda genellikle iki farklı grafik birimi bulunur:
- Intel veya AMD dahili ekran kartı
- NVIDIA harici ekran kartı
Windows, güç tüketimini azaltmak amacıyla bazı uygulamaları dahili grafik işlemcisiyle çalıştırabilir.
Ancak Photoshop, AutoCAD, oyunlar veya 3D uygulamalarında yanlış GPU seçilmesi performans düşüşüne neden olabilir.
Windows’un uygulama bazında grafik tercihi belirlemesine izin verdiği ve birden fazla GPU bulunan sistemlerde uygulama için yüksek performanslı GPU seçilebildiği Microsoft tarafından belgelenmektedir.
1. Windows 11 Grafik Ayarlarından NVIDIA Ekran Kartını Seçin
Benim yaşadığım sorunda ilk kontrol ettiğim yer Windows 11 grafik ayarları oldu.
Aşağıdaki adımları uygulayın:
- Ayarlar uygulamasını açın.
- Sistem bölümüne girin.
- Ekran seçeneğini açın.
- Grafikler bölümüne girin.
- NVIDIA ekran kartını kullanmasını istediğiniz programı bulun.
- Programın üzerine tıklayın.
- Seçenekler butonuna basın.
- Yüksek performans seçeneğini işaretleyin.
- Kaydet butonuna basın.
Yüksek performans seçeneğinin altında NVIDIA ekran kartınızın modeli görünmelidir.
Örneğin:
NVIDIA GeForce RTX 3050 Laptop GPU
Program listede görünmüyorsa Masaüstü uygulaması ekle seçeneğini kullanarak programın .exe dosyasını manuel olarak ekleyebilirsiniz.
2. Programın EXE Dosyasını Doğru Eklediğinizden Emin Olun
Burada önemli bir ayrıntı bulunuyor.
Bazı programların bilgisayarda birden fazla .exe dosyası olabilir.
Örneğin Photoshop için farklı yardımcı uygulamalar veya Adobe servisleri bulunabilir. Windows grafik ayarlarına yanlış EXE dosyasını eklerseniz yaptığınız GPU ayarı ana programa uygulanmayabilir.
Programı açın ve ardından:
- Görev Yöneticisi‘ni açın.
- Ayrıntılar sekmesine girin.
- Çalışan programı bulun.
- Sağ tıklayın.
- Dosya konumunu aç seçeneğini kullanın.
Açılan klasördeki gerçek program EXE dosyasını Windows grafik ayarlarına ekleyin.
3. NVIDIA Denetim Masası Ayarlarını Kontrol Edin
Masaüstünde boş bir alana sağ tıklayın ve NVIDIA Denetim Masası‘nı açın.
Ardından:
3D Ayarlarının Yönetilmesi > Program Ayarları
bölümüne girin.
Sorun yaşadığınız programı seçin.
Tercih edilen grafik işlemcisi seçeneği kullanılabiliyorsa:
Yüksek performanslı NVIDIA işlemcisi
seçeneğini belirleyin.
Ancak burada önemli bir nokta var.
Yeni Windows sürümlerinde işletim sisteminin uygulama için belirlediği GPU tercihi, NVIDIA Denetim Masası’ndaki tercih edilen grafik işlemcisi ayarının önüne geçebilir. NVIDIA’nın kendi yardım belgesi de Windows’un uygulama için GPU tercihi belirlemesi durumunda işletim sistemi ayarının kullanılacağını açıklamaktadır.
Bu nedenle öncelikle:
Ayarlar > Sistem > Ekran > Grafikler
bölümünden GPU seçimini yapmanızı öneririm.
4. NVIDIA Ekran Kartının Aygıt Yöneticisi’nde Göründüğünü Kontrol Edin
Başlat menüsüne sağ tıklayın ve Aygıt Yöneticisi‘ni açın.
Görüntü bağdaştırıcıları bölümünü genişletin.
Burada NVIDIA ekran kartınız görünmelidir.
Örneğin:
- Intel UHD Graphics
- NVIDIA GeForce RTX 3050 Laptop GPU
NVIDIA ekran kartının yanında sarı ünlem işareti bulunuyorsa sürücü veya aygıt problemi olabilir.
Ekran kartına sağ tıklayıp Özellikler bölümüne girerek Aygıt durumu alanını kontrol edin.
5. NVIDIA Ekran Kartı Sürücüsünü Güncelleyin
Eski veya hatalı ekran kartı sürücüsü bazı programların NVIDIA GPU’yu doğru algılamamasına neden olabilir.
NVIDIA’nın resmî sürücü sayfasından ekran kartınıza uygun güncel sürücüyü indirin.
Sürücü seçerken ekran kartı modelini doğru belirlediğinizden emin olun.
Örneğin dizüstü bilgisayar kullanıyorsanız:
GeForce RTX 3050 Laptop GPU
ile masaüstü bilgisayarlarda kullanılan RTX 3050 aynı ürün seçimi değildir.
Sürücü kurulumundan sonra bilgisayarı yeniden başlatın.
Microsoft ayrıca Windows’ta görüntü bağdaştırıcısı sürücülerinin Aygıt Yöneticisi üzerinden güncellenebileceğini veya yeniden kurulabileceğini belirtmektedir.
6. Programın Gerçekten Hangi GPU’yu Kullandığını Kontrol Edin
Programı açtıktan sonra Görev Yöneticisi‘ni açın.
İşlemler veya Ayrıntılar bölümüne girin.
GPU sütunları görünmüyorsa sütun başlıklarına sağ tıklayın ve:
- GPU
- GPU altyapısı
seçeneklerini etkinleştirin.
Programın karşısında aşağıdakine benzer bir ifade görebilirsiniz:
GPU 0
veya
GPU 1
Hangi GPU numarasının NVIDIA ekran kartına ait olduğunu görmek için Performans sekmesine girin.
Örneğin:
- GPU 0 – Intel UHD Graphics
- GPU 1 – NVIDIA GeForce RTX 3050 Laptop GPU
Program GPU 1 üzerinde çalışıyorsa NVIDIA ekran kartını kullanıyor demektir.
7. NVIDIA GPU Kullanımı %0 Görünüyorsa Hemen Sorun Olduğunu Düşünmeyin
Bir programın NVIDIA ekran kartına atanmış olması GPU’nun sürekli yüzde 100 kullanılacağı anlamına gelmez.
Örneğin Photoshop’ta basit bir görsel açıldığında GPU kullanımı oldukça düşük olabilir.
GPU hızlandırmalı bir filtre, büyük bir çalışma dosyası veya grafik işlem gerektiren özellik çalıştırıldığında GPU kullanımı artabilir.
Bu nedenle sadece Görev Yöneticisi’ndeki anlık GPU yüzdesine bakarak ekran kartının kullanılmadığı sonucuna varmayın.
GPU altyapısı sütununu da kontrol edin.
8. Sorun Sadece Photoshop veya AutoCAD’de Yaşanıyorsa
NVIDIA ekran kartı oyunlarda çalışıyor ancak yalnızca belirli bir programda kullanılmıyorsa sorun Windows genelinden ziyade uygulamanın grafik ayarlarıyla ilgili olabilir.
Örneğin Photoshop’ta:
Düzen > Tercihler > Performans
bölümüne girerek grafik işlemcisi ayarlarını kontrol edin.
AutoCAD gibi programlarda ise donanım hızlandırma ayarının açık olup olmadığını kontrol etmek gerekir.
Bu durumda uygulamayı Windows grafik ayarlarından NVIDIA ekran kartına atadıktan sonra programın kendi GPU ayarlarını da kontrol edin.
Sonuç
Windows 11’in NVIDIA ekran kartını kullanmaması sorunu özellikle Intel ve NVIDIA grafik biriminin birlikte bulunduğu dizüstü bilgisayarlarda görülebilir.
Benim yaşadığım durumda program Windows tarafından Intel grafik birimine atanıyordu. Programın gerçek EXE dosyasını Windows 11 Grafik Ayarları bölümüne ekleyip Yüksek performans seçeneğini seçmek kontrol edilmesi gereken ilk ayarlardan biridir.
Sorun devam ediyorsa NVIDIA sürücüsünü, Aygıt Yöneticisi’ni ve programın kendi donanım hızlandırma ayarlarını kontrol edin.
İç Link Önerisi
“Windows 11 NVIDIA Ekran Kartını Neden Kullanmıyor?” bölümünden Windows 11 Program Ekran Kartı Seçme yazına; sürücü bölümünden ileride hazırlayacağımız Windows 11 NVIDIA Sürücüsü Temiz Kurulum Nasıl Yapılır? yazına; Photoshop bölümünden Photoshop NVIDIA Ekran Kartını Kullanmıyor [Çözüm] yazına link ver.
Teknik dayanak olarak Microsoft, Windows 11 grafik ayarlarında uygulama bazında grafik performansı tercihi yapılabildiğini açıklıyor. NVIDIA ise Windows’un uygulama için GPU tercihi belirlemesi durumunda işletim sistemi seçiminin NVIDIA Denetim Masası’ndaki tercih edilen grafik işlemcisi ayarının önüne geçebileceğini belirtiyor. Microsoft’un sürücü rehberi de görüntü bağdaştırıcısı sürücülerinin Aygıt Yöneticisi üzerinden güncellenmesini ve yeniden kurulmasını belgeliyor.
Resmî kaynaklar: Microsoft – Windows 11 Grafik Ayarları, NVIDIA – Tercih Edilen Grafik İşlemcisini Ayarlama, Microsoft – Aygıt Yöneticisi ile Sürücü Güncelleme ve NVIDIA – Resmî Sürücü İndirme Sayfası.
